{"id":601,"date":"2023-04-01T02:04:47","date_gmt":"2023-04-01T02:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/2020\/03\/18\/perspektive\/"},"modified":"2025-06-01T00:19:05","modified_gmt":"2025-06-01T00:19:05","slug":"dossier-raum-zeit-bewegung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/dossier-raum-zeit-bewegung\/","title":{"rendered":"Raum, Zeit, Bewegung"},"content":{"rendered":"\n<p>In diesem Dossier werden die&nbsp;<a href=\"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/grundlagen\/#grundlagen\">Grundlagen<\/a>&nbsp;zu den formalen Grundelementen <a href=\"#raum\" data-type=\"internal\" data-id=\"#raum\">Raum<\/a>, <a href=\"#zeit\">Zeit<\/a> und <a href=\"#bewegung\" data-type=\"internal\" data-id=\"#bewegung\">Bewegung<\/a> zusammengestellt.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"raum\">&nbsp;1. Raum (und Bildraum)<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=265;perspektivenlehre&amp;catid=40\">Einf\u00fchrung in Perspektivenlehre und Bildraum<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"raumordnung\">Raum-Ordnung<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einzelwert\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Raumeigenschaften<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1 &#8211; Raumdimensionen<\/strong>: <br>x (links vs. rechts), y (oben vs. unten), z (vorne vs. hinten)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>2 &#8211; Raumstringenz<\/strong> (monovalent vs. polyvalent)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>3 &#8211; Ausmass<\/strong> (&#8222;Umfang&#8220; des Raumes)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Spezifische Raumeigenschaften: Raum, Bildraum, Bildfl\u00e4che<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Raumkontraste<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Raumkompositionen<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"raumkonzepte\">Konzepte mit Raum und Bildraum<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gestalterische Funktion des Raumes (Nachahmung, Bedeutung, Wirkung)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wirkung und Symbolik des Raumes und Bildraumes<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Gestalterischer Modus von Raum und Bildraum<\/li>\n\n\n\n<li>Spezifische Raum- und Bildraumkonzepte<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Raum-an-sich<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aussenraum vs. Innenraum<\/li>\n\n\n\n<li>Relativit\u00e4t von Raum<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Wikrlichkeitsnahe Bildr\u00e4ume<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=114;punktperspektive-kurz-und-knapp&amp;catid=40\">Punktperspektive kurz und knapp<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=111;punktperspektive-im-detail&amp;catid=40\">Punktperspektive im Detail<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=100;perspektivische-merkmale-kurz-und-knapp&amp;catid=40\">Perspektivische Merkmale kurz und knapp<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=28;perspektivische-merkmale-im-detail&amp;catid=40\">Perspektivische Merkmale im Detail<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=226;anordnung-am-horizont&amp;catid=40\">Anordnung am Horizont<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Panoramen (Sph\u00e4rische Projektionen)<\/li>\n\n\n\n<li>Beobachterperspektive und Erfahrungsperspektive<\/li>\n\n\n\n<li>Trompe-l\u2019\u0153il<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Sachlich Wirkende Bildr\u00e4ume<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=99;parallelperspektive-kurz-und-knapp&amp;catid=40\">Parallelprojektion kurz und knapp<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=98;parallelperspektive-im-detail&amp;catid=40\">Parallelprojektion im Detail<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Polyvalente und Andere bildr\u00e4ume<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Expressive Bildr\u00e4ume<\/li>\n\n\n\n<li>Simultanperspektive<\/li>\n\n\n\n<li>Dr\u00f4le&nbsp;de&nbsp;Perspective<\/li>\n\n\n\n<li>Unm\u00f6gliche Figuren, Kippbilder, Drehbilder<\/li>\n\n\n\n<li>Anamorphosen (Bild- und Raumanamorphosen, Zylinderanamorphosen)<\/li>\n\n\n\n<li>Explosionsdarstellungen<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"raumvorgehen\">Vorgehen zur Gestaltung von Raum<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Additives und subtraktives Konstruieren<\/li>\n\n\n\n<li>Narration mit Bildraum<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=96;schablonen-fr-parallel-und-punktperspektive&amp;catid=35\">Schablonen f\u00fcr Punktperspektive<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=96;schablonen-fr-parallel-und-punktperspektive&amp;catid=35\">Schablonen f\u00fcr Parallelprojektionen<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/vom-grundriss-zur-raeumlichen-ansicht-in-fresco\/\" data-type=\"post\" data-id=\"5168\">Vom Grundriss zur r\u00e4umlichen Ansicht (Fresco)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/perspektivisch-in-ein-vorhandenes-bild-zeichnen-fresco\/\" data-type=\"post\" data-id=\"5183\">Perspektivisch in ein vorhandenes Bild zeichnen (Fresco)<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"zeit\">2. Zeit<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einf\u00fchrung zur Zeit<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"zeitordnung\">Zeit-Ordnung<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einzelwert\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zeiteigenschaften<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1 &#8211; Zeitverlauf<\/strong>: <br>vorw\u00e4rts\/r\u00fcckw\u00e4rts, Geschwindigkeit, Beschleunigung<\/li>\n\n\n\n<li><strong>2 &#8211; Zeitstringenz<\/strong> (Kontinuit\u00e4t vs. Bruch)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>3 &#8211; Zeitdauer<\/strong> (Moment, Zeitspanne)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Spezifische Zeiteigenschaften<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zeitkontraste<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Zeitkomposition<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"zeitkonzepte\">Konzepte mit Zeit<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gestaltungsfunktionen der Zeit (Nachahmung, Bedeutung, Wirkung)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wirkung und Bedeutung der Zeit<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Gestalterischer Modus<\/li>\n\n\n\n<li>Spezifische Zeitkonzepte (Zeitschlaufe, Zeitspr\u00fcnge, Verschachteln, &#8230;)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"zeitvorgehen\">Vorgehen zur Gestaltung von Zeit<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Spiel mit Echtzeit\/Zeitraffer\/Zeitlupe<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"bewegung\">3. Bewegung<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einf\u00fchrung zur Bewegung<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"bewegungsordnung\">Bewegungs-Ordnung<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Einzelwert\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Bewegungseigenschaften<\/strong>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1 &#8211; Bewegungsverlauf<\/strong>:<br>Pfad, Richtung, Geschwindigkeit, Beschleunigung<\/li>\n\n\n\n<li><strong>2 &#8211; Bewegungsstringenz<\/strong>: Kontinuit\u00e4t vs. Bruch\/ Sprung<\/li>\n\n\n\n<li><strong>3 &#8211; Bewegungsdauer<\/strong>: Stillstand, Bewegungsspanne<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bewegungskontraste<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Bewegungskompositionen<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"bewegungskonzepte\">Konzepte zur Bewegung<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gestaltungsfunktionen der Bewegung (Nachahmung, Bedeutung, Wirkung)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wirkung und Symbolik der Bewegung<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Gestalterischer Modus<\/li>\n\n\n\n<li>Spezifische Bewegungskonzepte (z.B. Loop, transitorischer Moment, Metamorphose, &#8230;)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\" id=\"bewegungsvorgehen\">Vorgehen zur Gestaltung mit Bewegung<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Inkorporation (z.B. Bewegung mit den H\u00e4nden nachspielen), Arbeiten mit Schl\u00fcsselbilder und Tweens (Bewegungs-Tween, Form-Tween), Spiel mit &#8222;<a href=\"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/animationstechnik\/#disney-regeln\" data-type=\"post\" data-id=\"1262\">Disney-Regeln<\/a>&#8222;, &#8230;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In diesem Dossier werden die&nbsp;Grundlagen&nbsp;zu den formalen Grundelementen Raum, Zeit und Bewegung zusammengestellt.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2315,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grundlagen"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=601"}],"version-history":[{"count":59,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10226,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions\/10226"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kunstunterricht.ch\/e\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}